Bois Noir

Mọi người lưu ý là mấy cái review về Bois Noir dạo này đều là đang nói về một chai nước hoa từ hơn 30 năm trước. Dù có được bảo quản kỹ đến mấy thì mùi hương cũng đã dịu đi, thay đổi và có lẽ là mất đi nhiều sự bùng nổ so với hồi mới ra mắt. Có thể là do thiết kế ban đầu hay do quá trình lão hóa qua nhiều thập kỷ. Nó vẫn bám lâu đấy, nhưng đừng mong đợi một "con quái vật" bùng nổ như mấy cái đánh giá cao ngất ngưởng kia (dù có thể năm 1987 nó từng như vậy). Nói vậy thôi, còn đây là trải nghiệm thực tế của tôi. Khi mới xịt Bois Noir, tôi thấy nó có nét gì đó rất giống Egoiste, nhưng vẫn có bản sắc riêng. Mở đầu cực kỳ tròn trịa và có hương trái cây nhưng không hề bị quá ngọt hay dính. Điểm ấn tượng nhất là cảm giác khô ráo nhưng vẫn giữ được sự tươi mát. Sự ngọt ngào của quýt và mận tạo nên một màn chào hỏi mềm mại, dẫn dắt vào phần hương giữa rộng mở, đầy tính thảo mộc, khói nhẹ và trong trẻo. Tôi ngửi thấy mùi thảo mộc kiểu như xô thơm kết hợp với oải hương – một nốt hương xám, mềm mại và đầy tính thơm ngát. Thêm chút hoa cẩm chướng cay nồng và gỗ hồng sang trọng, kết hợp với chút khói và vanilla khô ở tầng hương cuối, tạo cảm giác như đang thưởng thức bánh gừng hay bánh ngọt Giáng sinh vậy. Đây chính là lúc tôi thấy sự kết nối rõ rệt với dòng Bois des Iles cổ điển. Cái nốt hương thảo mộc này không hề biến mất, mà nó khiến tổng thể giống như một dòng Fougere tuyệt đẹp, được bao bọc trong các lớp hương trái cây tối màu, vanilla, khói và gỗ. Nốt thuốc lá mang lại cảm giác như đang ngồi trong một căn phòng gỗ ấm cúng bên ánh lửa, sau một bữa tối ngon lành, sẵn sàng nhâm nhi một ly cognac và đọc sách. Một kiểu hưởng thụ rất "thượng lưu" mà tôi cực kỳ mê. Khi các nốt hương cuối xuất hiện, tôi cảm nhận rõ hương trầm và vanilla bourbon khô. So với sự nồng đậm của ambrette trong cả Bois des Iles và Egoiste, Bois Noir tiết chế hơn, nên không bị cái mùi "da thịt" quá nồng như ambrette thường thấy. Nhiều người sẽ hỏi gỗ đàn hương đâu rồi? Chẳng phải cả ba đều là siêu phẩm đàn hương sao? Thực ra, công thức này dùng rất nhiều nguyên liệu thật chứ không phải hương liệu tổng hợp. Vì thế, bạn sẽ thấy một mùi đàn hương cực kỳ tĩnh lặng, mịn màng và có chút béo ngậy như hạt đậu, chứ không phải kiểu đàn hương "gào thét" của những năm 90. Ở giai đoạn cuối, mùi đàn hương kem mịn bao lấy trầm và vanilla. So với "bà dì" Bois des Iles, Bois Noir đã mất đi sự lộng lẫy của hoa ylang-ylang và aldehyde, thay vào đó là một cấu trúc Fougere truyền thống, nam tính và hiện đại hơn. Còn với "đứa con" Egoiste, thì ngược lại, Egoiste lại phá cách hơn, nhiều hoa hồng hơn và có phần phi giới tính hơn. Nếu đây là cách mà Mon Polge làm mới nó, thì tôi thực sự phải nể cái sự táo bạo của ông ấy. Ông ấy không làm nó trở nên đại trà hơn, mà thực tế là làm nó trở nên khác biệt hơn. Có thể hiểu tại sao đôi khi người ta nói Bois Noir cảm giác như chưa hoàn thiện. Dù tôi không nghĩ đến mức đó, nhưng dễ dàng nhận thấy Bois Noir như chứa đựng hai mùi hương đan xen: một lõi Fougere trung tâm và một lớp vỏ thứ hai làm từ trái cây và phong cách Chanel Oriental cổ điển. Chúng quấn quýt lấy nhau nhưng vẫn giữ được những bản sắc riêng biệt.

Review này mình viết riêng cho những ai từng dùng bản gốc của Egoiste (giai đoạn 1990-1994) và vẫn đang lùng sục nó trên thị trường đồ cũ nha. À, mình không ở đây để than phiền về việc hãng thay đổi công thức đâu, mình chỉ muốn dành một bài review thật tâm cho chai nước hoa tuyệt đẹp này thôi, và tất nhiên là bài review sẽ hơi dài một chút. Năm 1979, ông Karl Lagerfeld đã nhờ nhà làm hương Jacques Polge tạo ra một mùi hương mang phong cách Baroque, cụ thể là kiểu Venice nhưng vẫn có nét đặc trưng của Chanel. Từ 1979 đến 1983, ông Polge đã làm việc cực kỳ chăm chỉ để tạo ra một thứ gì đó mới mẻ, đồ sộ và phức tạp. Và rồi năm 1984, Chanel tung ra Coco. Trước đó, nước hoa phụ nữ thường chỉ quanh quẩn kiểu hoa cỏ, aldehyde, phấn hay citrus nhẹ nhàng thôi. Vậy Coco có mới không? Có chứ! Nó là một sự kết hợp dựa trên gỗ đàn hương Mysore cực kỳ quý giá, được nâng tầm bằng bột vanillin (nhưng đừng nhầm nhé, nó không hề có mùi vanilla đâu) cùng với hoa nhài, hoa cam và hoa loa kèn. Từ đầu đến cuối, mọi người sẽ thấy mùi gỗ đàn hương béo ngậy, mềm mại quyện cùng hoa nhài và hoa cam như thể chúng là một vậy. Tầng hương đầu có một lượng lớn tinh dầu quýt, nhưng mùi thiên về hoa chứ không phải citrus, kèm theo đó là ngò rí, hoa frangipani, mimosa và tiêu ngọt. Tầng giữa là một "bữa tiệc" hoa cỏ cực kỳ phức tạp. Và tầng hương cuối mới là "trùm cuối": có patchouli, vetiver, đậu tonka, đàn hương, các loại nhựa cây, xạ hương civet và musk. Cảm giác khi xịt lên người cực kỳ dễ chịu, kiểu gỗ đàn hương béo ngậy quyện với hoa cỏ làm mình thấy ấm áp và tan chảy luôn. Nhưng đến tầng hương cuối thì có chút "gắt" hơn: xạ hương civet có mùi hơi giống... nước tiểu mèo (xin lỗi nha nhưng nó thật sự như vậy), còn các loại nhựa cây thì mang lại cảm giác thô mộc, đậm chất Baroque xa hoa. Khi xịt Coco, mình liên tưởng đến một bức tranh sơn dầu thời kỳ Baroque với những mảng màu cực kỳ lộng lẫy: từ sắc trắng tinh khôi của hoa nhài, hoa cam, rồi đến hồng của hoa hồng, tím của hoa clover, nâu của nhựa cây và cuối cùng là sắc cam rực rỡ của tinh dầu quýt. Nó sang trọng và đắt tiền đến mức Chanel phải thay đổi công thức vào năm 1989 để tiết kiệm chi phí sản xuất. Và mình đang nói về bản gốc nhé, chứ không phải bản reform mùi như nến rẻ tiền đâu. Tại sao mình lại nói về Coco? Vì mình phải nói luôn về Bois Noir - phiên bản nam của nó. Đây là một ý tưởng cũ của ông Polge, nên không cần tốn quá nhiều thời gian để sáng tạo cái gì đó hoàn toàn mới, vì cái nền béo ngậy, mềm mại từ Coco đã có sẵn rồi. Bois Noir mang đến một cảm giác cực kỳ khác biệt. Vẫn là tông trắng chủ đạo từ gỗ đàn hương béo ngậy mix với bột vanillin, nhưng thay vì hoa nhài, chúng ta sẽ thấy một lớp hoa oải hương cực kỳ mượt mà, không hề giống kiểu oải hương "thợ cắt tóc" hay kiểu xà phòng sạch sẽ thường thấy đâu. Sau đó, bạn sẽ bị "đánh gục" ngay lập tức bởi gỗ hồng (rosewood) - một nốt hương cực kỳ đậm, khói và sâu lắng, có lẽ là nốt gỗ đậm nhất mình từng ngửi thấy. Tầng hương cuối thì giống hệt Coco nhưng có chút biến tấu nhẹ với nhựa cây olibanum, tạo cảm giác như sự kết hợp giữa kẹo cao su và nhựa cây thô mộc, rất khó tả. Khi xịt Bois Noir, mình thấy một sự chuyển màu từ trắng sang đen của gỗ khói, xen lẫn sắc tím của oải hương và hồng của hoa hồng. Nó giống như một bức tranh sơn dầu đầy quyền lực vậy. Còn về Egoiste 1990? Tin hay không tùy bạn, nhưng dù có những nốt hương đắt đỏ như đàn hương hay gỗ hồng, thì đây lại là chai nước hoa đầu tiên của Chanel khiến mình cảm thấy hơi "kém sang" nếu so với tiêu chuẩn cao ngất ngưởng của hãng. Các dòng trước đó của Chanel đều dùng nguyên liệu thô cực kỳ chất lượng, nhưng Egoiste thì không. Nó không mang phong cách Baroque mà thiên về kiểu dandy, gợi nhớ đến mùa thu. Cảm giác khi xịt lên là một mùi Fougere hơi bụi, rất nhiều phấn và cảm giác hơi khô. Có một chút mùi giống như rượu rum kết hợp với gỗ hồng, tạo ra cảm giác giống như mùi quế hay bánh quy vào dịp Giáng sinh vậy. Màu sắc của Egoiste trong tâm trí mình chỉ toàn là màu nâu thôi: một bức tường trắng nhạt, rồi đến màu nâu của hạt ambrette và màu hồng của hoa hồng. Chốt lại một điều cuối cùng: Nếu mọi người có định săn đồ vintage của Coco, Bois Noir hay Egoiste, thì hãy cực kỳ cẩn thận nhé. Vì 90% là mọi người sẽ có trải nghiệm không tốt do nước hoa đã bị oxy hóa theo thời gian rồi.

Thực ra đây là một mùi hương được phối trộn tuyệt vời, nhưng lại là một cú thất bại thảm hại về mặt thương mại. Nguyên nhân là do hệ thống phân phối quá khắt khe, dẫn đến việc sản phẩm phải thay đổi diện mạo một phần. Bois Noir vốn được định vị để mở màn cho dòng nước hoa siêu độc bản của Chanel. Độ "độc" đến mức họ chỉ bán duy nhất tại cửa hàng flagship ở số 30 Rue Cambon, Paris. Kết quả là họ chỉ bán được lèo tèo vài chai, nên sau đó Chanel quyết định mở rộng ra một số boutique khác trên toàn thế giới, nhưng doanh số vẫn lẹt đẹt. Có thể nói, ý tưởng về dòng Les Exclusifs hiện nay vào thời điểm đó đã quá đi trước thời đại. Thế là họ quyết định "phù phép" một chút! Chanel Perfumes (đơn vị sở hữu mảng thời trang Chanel, chứ không phải ngược lại) đã thuê Jean-Paul Goude (người lúc đó đang kết hôn với Grace Jones), cử ông đến Rio de Janeiro để quay một đoạn quảng cáo đi vào lịch sử nhằm ra mắt... EGOISTE. Và Egoiste đã trở thành một thành công vang dội, hoàn toàn xứng đáng. Thực chất, Egoiste chính là Bois Noir nhưng được khoác lên mình một cái tên mới bắt tai và thu hút hơn.

Mình mới ngửi thử chai này gần đây, công nhận là nó rất tuyệt. Tuy nhiên, về cơ bản thì nó gần như y hệt chai Egoiste bản vintage những năm 90 của mình – một cực phẩm khác. Vậy nên, đừng phí tiền mua làm gì để rồi mới nhận ra nó chính là Egoiste. À, mà cái bản Egoiste mới từ khoảng năm 2015 thì chẳng liên quan gì đến mấy bản này cả. Nó nhạt nhẽo, mùi khá đơn điệu, nhẹ nhàng và có cảm giác hơi hóa học hơn. Bản Egoiste nguyên bản vẫn luôn là một trong những chai nước hoa xuất sắc nhất.