Viết về White Shoulders giống như đang viết một cuốn tiểu thuyết trinh thám vậy đó. Để giải mã được em nó, mình phải đi từ điểm kết thúc rồi mới quay lại điểm bắt đầu, để thực sự hiểu được sự biến chuyển trong từng tầng hương. Lịch sử của em này cứ như bị bao phủ bởi những mâu thuẫn và đồn đoán vậy. Có người bảo em ấy ra đời vào những năm 1940, có người lại nói là khoảng 1943 đến 1950. Nhưng có một điều chắc chắn là em này là sản phẩm của nước Mỹ thời Thế chiến II, nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Điều mình thấy cực kỳ thú vị là cách em ấy kết nối hai thái cực: một bên là những nốt hương smoky, benzoin đầy tính 'animalic' thịnh hành thời chiến, và một bên là sự thanh khiết, rạng rỡ của những đóa hoa thời hậu chiến. Sự giằng co giữa hai thế giới đó thực sự rất kích thích luôn! Trong khi những hợp âm hoa cỏ mạnh mẽ đang cố trụ vững trước tiếng gầm gừ của xạ hương, thì các nốt aldehyde lại ập đến, gột rửa sạch sẽ những tầng hương đất ẩm hay những nét trầm mặc của động vật. Kiểu như bạn đang cảm nhận được cái nét hoang dại của hoa dành dành, thì ngay lập tức, những cánh hoa đó lại trở nên trắng trong và thuần khiết vô cùng. Những nốt neroli và xạ hương civet vốn dĩ đầy vẻ 'funk' nay lại hiện lên như một giọng soprano ngọt ngào, đầy trái cây. Còn hoa loa kèn thì lại lộ ra khía cạnh tối và hơi có mùi cao su, hòa quyện cùng thứ nhựa cây ngọt lịm như mùi dầu gội vậy.
Nói về người tạo ra em này thì lại là một ẩn số khác. Qua nhiều năm, White Shoulders đã đi qua rất nhiều nhà hương, rồi nghe đâu là bị ngừng sản xuất. Có người nói Givaudan chính là 'bàn tay đứng sau' tất cả, nhưng thực ra mấy chi tiết đó cũng chỉ là để đo lường cái tôi thôi. Mình vẫn thấy hơi tiếc một chút khi không thể gọi tên được sự thiên tài đứng sau tác phẩm này. Với mình, bài thơ này vẫn mãi là một ẩn số.
Mình không thể so sánh giữa bản vintage và bản hiện tại vì mình chỉ có bản vintage thôi, và thật lòng là mình cũng chán mấy cuộc tranh luận về tinh dầu hay quy định IFRA rồi. Ngay cả khi mua đồ vintage, bạn sẽ thấy một thế giới mới lạ, nơi mà những món đồ này không chỉ dễ tìm mà giá còn rẻ đến ngỡ ngàng. Nhiều lúc mình còn thấy áy náy, cứ phải nhìn trái nhìn phải vì cảm giác như mình vừa 'móc túi' người bán một viên ngọc quý vậy.
Tại sao giá lại thấp thế ư? Thì tại cái tên thôi! Evyan hay Elizabeth Arden vốn không phải là những cái tên quá danh giá trong giới niche. Đúng là chúng ta có thể tìm thấy vài món đồ hay ho từ họ, nhưng nhìn chung, họ vẫn là những thương hiệu đại trà với mức giá bình dân. Nhưng nếu bạn là một người yêu nước hoa vì sự thuần khiết của nó, mình tin là bạn sẽ chỉ thấy niềm vui thôi. Sau cùng, sự dễ tiếp cận chính là cách để mang cái đẹp đến với tất cả mọi người. Đó là một giá trị nên được đón nhận bằng sự biết ơn, chứ không phải bằng sự cau có.